SAC Gallery | Forms and space in the sculptures of Chayanin Kwangkaew (Eng/ไทย)
post-template-default,single,single-post,postid-9945,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,paspartu_enabled,paspartu_on_bottom_fixed,qode_grid_1300,qode-content-sidebar-responsive,qode-theme-ver-17.2,qode-theme-ssbd design,wpb-js-composer js-comp-ver-5.6,vc_responsive

Forms and space in the sculptures of Chayanin Kwangkaew (Eng/ไทย)

Forms and space in the sculptures of Chayanin Kwangkaew


By : Suriya Chaicharoeun


** ภาษาไทยเลื่อนลงด้านล่าง **


American artist Frank Stella delaired “A sculpture is just a painting cut out and stood up somewhere.But, after all, the aim of art is to create space – space that is not compromised by decoration or illustration, space within which the subjects of painting can live…” These words convey Stella’s opinion towards sculptures that they should not surrender to the duty of decoration, rather they should be created and valued as they should be. Stella’s opinion not only reflect the arrogance of modernists, but also the subjective thoughts of the mid 20th century artists who believe that art isn’t be much more than an exhibition of the artists’ intellect and intuition.

At the same time this statement hints at a crack in artistic techniques. According to Stella, paintings and sculptures are related by space, all the while teasing that, in a way, sculptures are more valuable than paintings. Despite this, we find that Stella’s own paintings do ignore the mundane rigidity of squared paintings and the flat dimension of colors and lines, opting for, as is often seen in his work, unconventional usage of wall-space and nouvel shapes, which differs from what the mass is accustomed to.

Stella puts ample emphasis on his works’ space and the space around his work, handing them the role of main element, giving birth to a new aesthetic which, in this case, can be related to the paintings of such preceding legendary artists as Caravaggio, Vermeer, Caspard David Friedrich, Gaugain, Cézanne, and even Picasso. In can be inferred from this that form and substance of paintings are invariably akin to space, regardless of if the art is literal or abstract.



Mentioning Frank Stella’s statement and pondering on the topic of space in painting functions as a gateway to an analysis of Chayanin Kwangkaew’s paintings exhibited here. In these paintings, there are 3 types of signifiers that are in conflict, icons; images that resemble real objects, symbolic lines and brush strokes, and empty spaces or backgrowns that signify ideal spaces. They paradoxically intertwine, creating a feeling of joy emanating from the depiction in the painting, thus, what is happening in the painting is the fascinating management and harmonization of each signifier.

Analyzing the visual content of the paintings, there are 4 main types of visual elements. (1) Floral sculptures (2) Geometric sculptures (3) Greeko-roman sculptures mixed in with various objects (4) images of women. Each realistic object was delicately and skillfully drawn, however, that realism was disturbed by brushstrokes, adding a peculiar interesting element to the painting. The empty spaces inside and outside of the objects are employed as a parody glazing over differences and similarities. This sparks the artistic question that is, what are images and what are empty spaces.



An example is a piece called “Flow through” (Lai phan). The piece depicts a flower violently disturbed by extremely textured brush strokes that acts as a background on the upper right part of the painting. The conflict of texture challenges the piece’s focal point more than the depth of colors or objects as it usually is in realistic paintings. The flat white space resembles a crack in the material that reflects the brushstrokes. The glass and table looks hyper real, reminding us of a table we’ve seen somewhere but cannot put our finger on it because the grey background does not signify a particular space. The trances of pink that mercilessly interrupt the whole painting as if it were there to separate the top of the painting from the bottom. However, this creates a mesmerizing magnetization of the view towards the flowers in the glass. Reading the pieces like this can be employed with her works in this exhibition such as, “Dance of Air”, “Silence and slowly articulating”, and “Breaths”.



In “Movement and Stagnation No.1,2,3” it is clear that the red brushstrokes interrupt the view by destroying the still qualities of the black & white geometric sculptures, also the greyish blue spaces, the green lines, and the black lines act as though they have been given orders to cause disruptive chaos, disturbing the peace in the painting.



In paintings of Greeko-roman sculptures being melanged with many different objects causing extreme disarray, especially with the disturbance from brushstrokes, textures, depth, and color contrasts. This is depicted especially in “Enthusiasm and Sculpture No.2” and “Enthusiasm and Sculpture No.3” where the artist creates chaos and conflict as if the painting were a collage. The more time we spend considering the exhibition the more we realize how much fun the group of painting is actually having as it pokes fun at the sombre tones of Greeko-roman sculptures, conveying the idea that they are mere objects without special value.



In contrast, the group of paintings depicting a girl, the brushstroke, textures, and layers don’t cause much disturbance, rather they act as a compliment, highlighting the girl’s images, rendering it more extraordinary than the typical realistic painting of a person, despite them being monochromatic, reminding the viewer of an image distilled from a memory. This set of paintings differs drastically from those of the greeko-roman sculpture, as is evident in “Her daze”(Kwam-meu-loy-khong-ter) “Close your eyes”(Lub-ta) “Something right now” (Bang-sing-nai-ton-nee), and “Glance” (Chum-lueng).

From analyzing Chayanin’s work, it is clear that the artist uses realistic images, symbolic strokes, and empty spaces to compose her poetry that deals with the duality in painting, namely, stillness and movement, indifference and play. Chayanin has decreased the 3 dimensional aspects of sculptures and placed it on 2 dimensional surfaces, creating an illusion. Then she creates doubt by placing brushstrokes, textures and empty spaces.

In conclusion, it is inferred that this set of paintings aim to have the viewers ponder on the duality mentioned in relation to the space and the symbolic items. It also questions art’s value, surmising that art is an object of intellectual aesthetic rather than an object of pure objectivity. In this regard we can say that this set of Chayanin’s work has achieved its objective as contemporary art.




รูปและพื้นที่ว่างในงานจิตรกรรมของชญานิน กวางแก้ว


โดย: สุริยะ ฉายะเจริญ


แฟรงค์ สเตลล่า (Frank Stella) ศิลปินชาวอเมริกัน กล่าวไว้ว่า “เมื่อมองในด้านหนึ่ง ประติมากรรมก็เป็นดุจงานจิตรกรรมที่ถูกตัดออกมาเพื่อติดตั้ง ณ สถานที่ใดสถานที่หนึ่ง ซึ่งท้ายที่สุดแล้วเป้าหมายของศิลปะตามนัยนี้ ก็คือการสร้างพื้นที่ใหม่ที่ไม่สนใจใยดีกับการประดับตกแต่งเพียงเพื่อให้ตัวมันเองมีชีวิตอยู่ได้เท่านั้น…” ถ้อยความของสเตลล่านั้น แสดงถึงทัศนคติส่วนตัวที่มีต่องานจิตรกรรมว่าไม่ควรสยบยอมต่อหน้าที่ในด้านของการประดับตกแต่ง แต่ควรถูกสร้างขึ้นและมีการประเมินคุณค่าในตัวมันเองตามที่ควรจะเป็น ซึ่งถ้อยความนี้ ไม่เพียงให้ความหมายในเชิงอหังการแบบศิลปินสมัยใหม่ (modernist) เท่านั้น แต่มันยังฉายภาพของวิธีคิดในแบบอัตวิสัย (subjectivity) ของศิลปินในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 ที่เชื่อว่า งานศิลปะนั้นมิอาจร่วมด้วยกับหน้าที่อื่นมากเท่ากับการแสดงออกถึงอัจฉริยภาพทางปัญญา (intellectual) และญาณทัศน์ (intuition) ของศิลปิน



ขณะเดียวกัน ถ้อยความดังกล่าว ก็ทำให้เห็นถึงรอยแยกด้านเทคนิคศิลปะ สเตลล่าได้มองว่า งานจิตรกรรมกับประติมากรรมนั้น แท้จริงมีความสัมพันธ์กันในด้านของพื้นที่ว่าง (space) แต่ในแง่หนึ่งก็เหมือนเป็นการล้อเลียน หยอกล้อ และเปรียบเปรยที่ให้คุณค่าทางจิตรกรรมมากกว่าประติมากรรมอยู่ในที แต่ถึงกระนั้นก็ตาม เราจะพบว่างานจิตรกรรมของสเตลล่าเองก็มิได้เพิกเฉยต่อความเรียบกระด้างของกรอบสี่เหลี่ยมและระนาบของเส้นและสีไปเสียทั้งหมด เพราะหลายครั้งที่เราเห็นงานจิตรกรรมของเขาล้อเลียนและเล่นกับรูปทรงใหม่ ๆ ร่วมกับพื้นที่บนผนังด้วยรูปร่างรูปทรงของงานจิตรกรรมที่ออกจากกรอบสี่เหลี่ยมโดยทั่วไปดังที่มหาชนคุ้นชิน

สิ่งที่ได้ยกมาในข้างต้นนี้ ก็เห็นได้ว่าสเตลล่าให้ความสำคัญกับพื้นที่ว่างของตัวงานและพื้นที่รอบนอกเป็นอย่างยิ่ง สเตลล่าทำให้พื้นที่ว่างแบนเรียบในงานจิตรกรรมและพื้นที่ว่างรอบผลงานจิตรกรรมเป็นดังองค์ประกอบที่สำคัญอันทำให้ผลงานให้ผลทางสุนทรียภาพใหม่ ซึ่งในกรณีเช่นนี้ เราอาจจะโยงไปในงานจิตรกรรมในอดีตของศิลปินก่อนหน้านั้นอีกจำนวนนับไม่ถ้วน เช่น จิตรกรรมของคาราวักโจ้ (Caravaggio) เฟอร์เมียร์ (Vermeer) แคสปาร์ ดาวิด ฟริดริช (Caspar David Friedrich) โกแกง (Gauguin) เซซาน (Paul Cézanne) หรือแม้แต่ ปิกัสโซ (Picasso) เป็นต้น และหากเป็นเช่นนี้แล้ว อาจจะตั้งสมมติฐานได้ว่า รูป-ความหมายของผลงานจิตรกรรมนั้น ล้วนสัมพันธ์กับพื้นที่ว่างเสมอ ไม่ว่าในแง่ใดแง่หนึ่งก็ตาม หรืออาจจะกล่าวอย่างง่าย ๆ ว่า ในแง่หนึ่งนั้น งานจิตรกรรมก็คือ การที่ศิลปินกำลังละเล่นและจัดการพื้นที่ว่างให้เข้ารูปเข้ารอยตามที่ตัวเองปรารถนา ไม่ว่างานชิ้นนั้นจะออกมาในเชิงรูปธรรมหรือนามธรรมก็ตาม

การกล่าวอ้างถึงถ้อยความของแฟรงค์ สเตลล่า และตีประเด็นในเรื่องของพื้นที่ว่างในงานจิตรกรรมนี้ ก็เพื่อจะกลับมาพิจารณางานจิตรกรรมของชญานิน กวางแก้ว ที่จัดแสดงอยู่ในนิทรรศการนี้ โดยเมื่อพิจารณาถึงงานจิตรกรรมของชญานินแล้ว ก็จะพบรูปสัญญะ (Signifier) ที่หลากหลายในตัวภาพที่มีลักษณะขัดแย้งกันอยู่ 3 ลักษณะ คือ สัญญะที่ว่าด้วยการเป็นภาพเสมือน (icon) หรือภาพที่ดูแล้วแทนค่าของวัตถุจริง สัญญะที่เป็นรอยฝีแปรงหรือเส้นสีที่สื่อความหมายเชิงสัญลักษณ์ (symbol) และสัญญะของพื้นที่ว่างเชิงนามธรรมและพื้นที่ว่างที่เป็นพื้นหลัง โดยมีความหมายในเชิงสัญลักษณ์ที่ว่าด้วยเรื่องของพื้นที่เชิงอุดมคติ ซึ่งรูปสัญญะแต่ละลักษณะล้วนผสมผสานอยู่ด้วยกันท่ามกลางความขัดแย้งที่ทำให้ผู้ดูเกิดความสนุกสนานในสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในภาพ เพราะฉะนั้น ภาพที่ปรากฏจึงเป็นเสมือนการจัดการความขัดแย้งแตกต่างให้อยู่ร่วมกันอย่างน่าสนใจยิ่ง



นอกจากนี้ หากแบ่งงานจิตรกรรมในในนิทรรศการนี้ด้วยลักษณะเชิงรูปลักษณ์แล้ว ก็จะพบได้ว่า สามารถแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก ๆ คือ (1) รูปหุ่นนิ่งดอกไม้ที่จัดวางในที่ใดที่หนึ่ง (2) รูปหุ่นนิ่งทรงเรขาคณิต (3) รูปหุ่นนิ่งประติมากรรมกรีก-โรมันที่ผสมผสานกับวัตถุหลากหลาย และ (4) รูปของผู้หญิงสาว โดยชญานินวาดภาพของวัตถุเสมือนจริงในทุกภาพอย่างประณีตด้วยทักษะฝีมือขั้นสูงได้อย่างถึงแก่น แต่ทว่าภาพของวัตถุเสมือนจริงเหล่านั้น ถูกรบกวนและท้าทายด้วยร่องรอยฝีแปรงและพื้นผิวที่เคลื่อนไหวหยอกล้อไปกับวัตถุเสมือน จนร่องรอยเหล่านี้กลายเป็นสิ่งแปลกปลอมในภาพได้อย่างน่าสนใจ นอกจากนี้ พื้นที่ว่างภายในตัววัตถุและพื้นที่ว่างภายนอกวัตถุก็ถูกล้อเลียนและกลบเกลือนความเหมือนและความต่าง จนเกิดเป็นการตั้งคำถามในทางจิตรกรรมว่าสิ่งไหนคือรูปลักษณ์ (image) และสิ่งไหนคือพื้นที่ว่าง หรือแท้ที่จริงแล้ว ใช่หรือไม่ว่า สรรพสิ่งทั้งหมดก็คือพื้นที่ว่างเช่นเดียวกัน

กรณีตัวอย่าง เช่น ผลงานชื่อ “ไหลผ่าน” เป็นภาพของดอกไม้ที่ถูกรบกวนอย่างแรงด้วยรอยฝีแปรงที่เต็มไปด้วยพื้นผิว (texture) ที่ดำรงสถานะเป็นพื้นหลัง (background) ด้านขวาบน ทำให้ความเป็นจุดเด่นในภาพถูกท้าทายด้วยเรื่องของความขัดแย้งของพื้นผิว มากกว่าเรื่องน้ำหนักของสีและน้ำหนักของวัตถุแบบในจิตรกรรมเหมือนจริง (realistic painting) ขณะที่พื้นที่ว่างสีขาวแบน ๆ กลางภาพก็เหมือนเป็นการแตกกระจายของระนาบที่ล้อเลียนไปกับรอยแปรงด้านบนขวาของภาพ แก้วน้ำและโต๊ะที่ดูเสมือนจริงหวนให้คิดถึงโต๊ะที่ไหนสักแห่ง แต่ก็อาจจะนึกไม่ออก เพราะพื้นหลังแบน ๆ ของภาพที่มีสีเทา ๆ นั้น ไม่ได้บ่งบอกถึงความเป็นสถานที่มากไปกว่าความเป็นพื้นที่ ส่วนริ้วรอยสีชมพูก็ยิ่งรบกวนภาพทั้งหมดอย่างไม่ปราณีด้วยตำแหน่งที่เหมือนจะตัดภาพด้านบนกับด้านล่างให้ขาดจากกัน แต่ก็เป็นที่น่าสังเกตว่า ปรากฏการณ์ทั้งหมดในภาพนั้น กลับช่วยขับเน้นให้เรามุ่งเป้าไปที่การจ้องมองดอกไม้ที่จัดวางเหนือแก้วน้ำนั้นอย่างตั้งใจ ลักษณะของการอ่านภาพเช่นนี้ ยังใช้ได้กับงานชิ้นอื่น ๆ ในประเภทนี้ด้วย เช่น “การเต้นรำของอากาศ” “ความเงียบและการเปล่งเสียงอย่างช้า ๆ” และ “ลมหายใจ” เป็นต้น



ขณะที่ ภาพ “Movement and Stagnation No.1, 2, 3” ก็เห็นได้ชัดว่า สีแดงของรอยแปรงที่เคลื่อนไหวและหรือถูกระบายให้เป็นระนาบสีนั้น ได้รบกวนความคาดหวังวิถีการจ้องมองด้วยการทำลายคุณลักษณะของภาพหุ่นนิ่งทรงเรขาคณิตสีขาวดำอย่างไม่ใยดี รวมไปถึงพื้นที่สีฟ้าอมเทา เส้นสีเขียว และเส้นสีดำ ที่ดูแล้วก็ราวกับว่าถูกสั่งการให้มาก่อกวนความสงบเงียบในภาพเสียทั้งหมด ขณะที่งานจิตรกรรมในชุดที่เป็นรูปหุ่นนิ่งประติมากรรมกรีก-โรมันที่ผสมผสานกับวัตถุหลากหลายก็ยิ่งวุ่นวายไปกันใหญ่ด้วยการรบกวนอย่างถึงที่สุดของรอยแปรง พื้นผิว น้ำหนัก และความต่างของสีสัน ที่ได้รับคำสั่งของศิลปินให้ไปก่อกวนความนิ่งเงียบบรรดาประติมากรรมกรีก-โรมันอย่างโจ่งแจ้ง โดยเฉพาะในผลงานชื่อ “Enthusiasm and sculpture No.2” และ “Enthusiasm and sculpture No.3” ที่ศิลปินสร้างความวุ่นวายและความขัดแย้งให้เกิดขึ้นราวกับเป็นภาพจิตรกรรมแบบคอลลาจ (collage) หรือภาพประติดมากกว่าเป็นภาพจิตรกรรมที่ใช้มือวาดและระบายสีลงไป แต่เมื่อพิจารณากันนาน ๆ กลับพบว่า ผลงานจิตรกรรมในชุดนี้ให้ความรู้สึกที่สนุกสนานและออกมาในเชิงล้อเลียนความเข้มขรึมของประติมากรรมกรีก-โรมันให้กลายเป็นเพียงวัตถุธรรมดาที่ไม่แสดงความสูงส่งใด ๆ

หากแต่ เมื่อเป็นผลงานในชุดที่เป็นรูปผู้หญิงสาวแล้ว ฝีแปรง ร่องรอย พื้นผิว และระนาบ กลับไม่ได้เข้าไปรบกวนกับตัวภาพมากเท่ากับเป็นลูกเล่นที่ช่วยเสริมให้รูปลักษณ์ของหญิงสาวเกิดความน่าสนใจขึ้นมากกว่าเป็นภาพคนเหมือนแบบปกติ แม้ว่าโครงสีของภาพหญิงสาวจะอยู่ในลักษณะของเอกรงค์ (monochrome) ที่ให้อารมณ์ของวันวานหรือความเป็นอดีตหรือเป็นห้วงคำนึง ณ เวลาหนึ่งก็ตาม ซึ่งรูปแบบของผลงานชุดนี้จึงต่างจากที่เป็นรูปของหุ่นนิ่งทั้งหมด เช่น ผลงานชื่อ “ความเหม่อลอยของเธอ” “หลับตา” “บางสิ่งในตอนนี้” และ “ชำเลือง” เป็นต้น



จากทั้งหมดที่ตีความงานจิตรกรรมของชญานิน เห็นได้อย่างชัดเจนว่า ศิลปินใช้รูปลักษณ์ความเหมือนจริง ร่องรอยเชิงนามธรรม และพื้นที่ว่าง ในการรจนาบทกวีของตัวเองที่สามารถตีความได้ถึงทวิลักษณ์ของงานจิตรกรรมในด้านของความนิ่งสงัดกับความเคลื่อนไหวลื่นไหล หรือ ความเรียบเฉย ความเย็นชา ความไม่แยแส กับการหยอกล้อ ล้อเล่น ล้อเลียน โดยชญานินได้ทำการลดบทบาทความเป็นวัตถุ 3 มิติ หรือความเป็นประติมากรรมให้กลายเป็นมิติลวงเสมือนจริง ทว่าก็ยังย้อนกลับไปทำลายและตั้งคำถามกับความเป็นมิติในงานจิตรกรรมด้วยรอยแปรง พื้นผิว และพื้นที่ว่างซ้อนไปอีกที งานจิตรกรรมในชุดนี้จึงตั้งคำถามถึงความเป็นมิติและพื้นที่ว่างอย่างน่าสนใจมาก

สุดท้ายแล้ว กล่าวได้ว่า งานจิตรกรรมชุดนี้มุ่งให้ผู้ดูได้พิจารณาทวิลักษณ์ดังกล่าวที่สัมพันธ์กับพื้นที่ในงานจิตรกรรมอันเชื่อมโยงไปกับรูปและความหมายเชิงสัญญะด้วย นอกจากนี้ ยังตั้งคำถามถึงคุณค่าของงานจิตรกรรมว่าไม่ใช่เป็นไปเพื่อตกแต่งหรือเล่าเรื่องเชิงปรนัย (objectivity) หากแต่มีเป้าหมายในการเป็นผลงานเชิงสุนทรียะที่ให้ผู้ดูได้พินิจพิจารณาทั้งในด้านของเทคนิค รูปลักษณ์ ความหมาย และนัยแฝง ด้วยการตีความในรูปแบบใหม่ และเมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว ก็ถือได้ว่า งานจิตรกรรมของชญานินในชุดนี้ได้ทำหน้าที่ของจิตรกรรมร่วมสมัยได้อย่างสมบูรณ์